Osuszanie zabytków, kamienic i kościołów metodą elektroosmozy
Osuszanie zabytków wymaga szczególnej ostrożności, zwłaszcza w przypadku historycznych kamienic, kościołów, klasztorów, kurii diecezjalnych i budynków objętych ochroną konserwatorską. W takich obiektach ważne jest nie tylko ograniczenie wilgoci, ale również zachowanie oryginalnych murów, tynków i elementów architektonicznych.
Jedną z technologii stosowanych przy problemie podciągania kapilarnego są elektroniczne systemy osuszania murów, w tym rozwiązania wykorzystujące elektroosmozę.
Metoda ta jest opisywana w literaturze konserwatorskiej oraz w dokumentacji prac prowadzonych w budynkach historycznych i sakralnych.
Osuszanie zabytków – zastosowanie elektroosmozy w praktyce
W starszych budynkach zawilgocenie murów może wynikać z braku izolacji poziomej, jej uszkodzenia lub wieloletniego podciągania wilgoci z gruntu.
Tradycyjne metody wykonywania izolacji przeciwwilgociowej mogą wymagać ingerencji w konstrukcję ścian. W obiektach zabytkowych takie prace bywają szczególnie trudne ze względu na konieczność ochrony historycznej substancji budynku.
Dlatego w określonych warunkach rozważa się również rozwiązania elektroniczne, które nie wymagają mechanicznego podcinania murów.
Ich zastosowanie powinno być poprzedzone diagnostyką wilgotności oraz rozpoznaniem źródła zawilgocenia.
Elektroosmoza w publikacjach konserwatorskich
W czasopiśmie „Wiadomości Konserwatorskie” nr 50/2017 opublikowano artykuł Ryszarda Jurkiewicza pt. „Elektroniczne osuszanie murów. 30 lat doświadczeń w Polsce”.
Publikacja przedstawia doświadczenia związane ze stosowaniem elektronicznych systemów osuszania murów, w tym w budynkach zabytkowych.
Materiał stanowi przykład obecności tej technologii w specjalistycznej literaturze dotyczącej ochrony i konserwacji budynków historycznych.
Zobacz publikację w „Wiadomościach Konserwatorskich”
Warto podkreślić, że doświadczenia opisane dla określonych urządzeń i instalacji nie stanowią automatycznego potwierdzenia skuteczności wszystkich systemów elektronicznego osuszania.
Osuszanie kościołów i obiektów sakralnych
Kościoły, klasztory i zabytkowe budynki parafialne często mają masywne mury, wielowiekowe tynki oraz cenne wyposażenie wnętrz.
W takich obiektach nadmierna wilgotność może przyczyniać się do degradacji wypraw tynkarskich, powstawania wykwitów solnych i pogarszania warunków przechowywania zabytkowego wyposażenia.
Kościół w Gręboszowie – przykład zastosowania elektroosmozy
W publikacji Samorządu Województwa Małopolskiego dotyczącej ochrony zabytków wymieniono przedsięwzięcie związane z osuszaniem kościoła parafialnego w Gręboszowie metodą elektroosmozy.
Zakres zadania obejmował zakup i montaż pięciu urządzeń do elektronicznego osuszania murów.
Przykład ten dokumentuje zastosowanie technologii w przedsięwzięciu dotyczącym zabytkowego obiektu sakralnego. Sam wykaz prac nie przesądza jednak o stopniu uzyskanego osuszenia.
Zobacz publikację „Ochrona Zabytków Małopolski”
Kościół w Puchaczowie – elektroosmoza w pracach konserwatorskich
W czasopiśmie „Ochrona Zabytków” opisano prace remontowo-konserwatorskie prowadzone przy kościele w Puchaczowie w latach 1978–1983.
Wśród zastosowanych rozwiązań wymieniono elektroosmozę, obok innych działań związanych z fundamentami, murami i tynkami.
Jest to przykład historycznego wykorzystania tej metody w obiekcie sakralnym. Ponieważ prace obejmowały również inne zabiegi, nie można na tej podstawie przypisać ich łącznych efektów wyłącznie elektroosmozie.
Przeczytaj publikację w „Ochronie Zabytków”
Osuszanie zabytkowych kamienic, budynkach historycznych, kościołach, klasztorach, piwnicach
Problem wilgoci kapilarnej dotyczy również starych kamienic, pałaców, dworów, budynków użyteczności publicznej i historycznych obiektów mieszkalnych.
W wielu takich budynkach nie ma możliwości łatwego wykonania nowej izolacji poziomej bez ingerencji w konstrukcję.
Elektroniczne systemy osuszania są jedną z technologii rozważanych w takich sytuacjach.
Przed wyborem rozwiązania należy jednak sprawdzić, czy przyczyną problemu jest rzeczywiście podciąganie kapilarne, czy też na przykład nieszczelność instalacji, uszkodzone odwodnienie, przenikanie wody przez ściany piwnic albo kondensacja pary wodnej.
Kurie diecezjalne, klasztory i budynki administracji kościelnej
Budynki diecezjalne i klasztorne często łączą funkcje użytkowe z historyczną architekturą. Ograniczenie ingerencji w ich konstrukcję może być jednym z ważnych kryteriów wyboru technologii osuszania.
W ocenie przydatności określonego systemu pomocne mogą być pisemne referencje administratorów obiektów oraz dokumentacja pomiarowa.
Największą wartość mają materiały zawierające:
- Opis problemu zawilgocenia przed rozpoczęciem prac.
- Informację o zastosowanej technologii.
- Pomiary wilgotności wykonane przed instalacją i po określonym czasie.
- Opinię administratora obiektu lub osoby odpowiedzialnej za nadzór konserwatorski.
Same referencje potwierdzające montaż urządzeń nie są równoważne z niezależnym badaniem skuteczności metody.
Kuria Diecezjalna w Siedlcach – opinia dotycząca elektronicznego osuszania murów
Interesującym przykładem zastosowania elektronicznego systemu osuszania murów jest realizacja opisana w referencji Kurii Diecezjalnej w Siedlcach.
W opublikowanej opinii przedstawiciel diecezji wskazuje, że instalacja urządzenia nie wymagała ingerencji w konstrukcję murów. Według relacji po około 30 dniach zaobserwowano osuszenie murów oraz ustąpienie zapachu stęchlizny w pomieszczeniach piwnicznych.
Przykład ten pokazuje, dlaczego technologie niewymagające mechanicznego podcinania ścian są rozważane również w obiektach należących do instytucji kościelnych.
Warto zaznaczyć, że jest to opinia dotycząca konkretnej instalacji, a nie niezależne badanie potwierdzające skuteczność wszystkich elektronicznych metod osuszania.
Zobacz opublikowaną referencję Diecezji Siedleckiej
Dlaczego ograniczenie ingerencji w mury jest ważne?
W budynkach historycznych zachowanie oryginalnych materiałów ma szczególne znaczenie.
Wybierając technologię osuszania, warto uwzględnić zakres niezbędnych prac budowlanych, możliwość późniejszego demontażu instalacji, wpływ na substancję zabytkową oraz sposób kontroli efektów.
Elektroniczne systemy osuszania mogą ograniczać konieczność wykonywania niektórych prac mechanicznych. Nie zastępują jednak usunięcia innych przyczyn zawilgocenia ani odpowiednio dobranych zabezpieczeń przeciwwilgociowych.
Czy elektroosmoza sprawdzi się w każdym budynku?
Nie każda sytuacja wymaga zastosowania elektroosmozy. Wybór rozwiązania zależy od przyczyny wilgoci, konstrukcji murów, warunków gruntowo-wodnych oraz stanu technicznego obiektu.
Należy również odróżniać klasyczne systemy elektroosmozy od urządzeń elektronicznych działających według innych deklarowanych zasad. Ich skuteczność i dokumentacja techniczna mogą się różnić.
W przypadku zabytków prace wymagające odpowiednich pozwoleń lub uzgodnień powinny być prowadzone zgodnie z wymaganiami właściwych organów ochrony zabytków.
Osuszanie zabytków i budynków – skontaktuj się z nami
Jeżeli zarządzasz zabytkową kamienicą, kościołem, klasztorem, budynkiem diecezjalnym lub domem z problemem wilgoci kapilarnej, warto rozpocząć od rozpoznania przyczyn zawilgocenia.
Na stronie OsuszanieDomu.pl przedstawiamy rozwiązania przeznaczone do ograniczania wilgoci kapilarnej w murach.
Oferujemy możliwość konsultacji dotyczącej zastosowania technologii osuszania w budynkach mieszkalnych, sakralnych i historycznych.
Obsługujemy klientów z całej Polski, w szczególności z województw podkarpackiego, małopolskiego, świętokrzyskiego i śląskiego.
Skontaktuj się z nami, aby omówić problem wilgoci w Twoim budynku.